|
فصل شانزدهم
دوستداران بشریت
در آن سالهای مرگ و خون، که ارتش آلمان به سرعت در شرق و غرب اروپا پیش می
رفت و به هر جا می رسید به یهودی کشی دست می زد، و در آن دوران شرم آوری که
بسیاری از اهالی لهستان و برخی دیگر از کشورهای اشغال شده، داوطلبانه با نازی
ها برای سرکوب و نابودی یهودیان همکاری می کردند و به آنها کمک می رساندند و
با دست خود همسایه یهودی خویش را می کشتند تا بتوانند اموال او را تصاحب کنند،
انسان دوستانی نیز بودند که با به خطر انداختن جان خویش، گروههائی از یهودیان
را زیر چتر حمایت خویش قرار دادند تا شاید بتوانند
آنان را از چنگال نازی ها برهانند.
 |
|
سرکنسول سفارت پرتغال در شهر بوردو درجنوب فرانسه «ده سوزا مندس» که به یهودیان
روادید ورود به پرتغال و اسپانیا داد و
مغضوب مقامات کشورش قرار گرفته و
اخراج شد ولی بعدها از او اعاده حیثیت گردید |
دهها هزار نفر از
اهالی لهستان و کشورهای دیگر دوستان یهودی خود را پنهان می کردند و یا به
آنها کمک می رساندند که پیش ازبازداشت توسط نازی ها، از چنگال آنها بگریزند.
موارد بسیار پیش آمد که آلمانها و یا عمال آنها از این اقدام بشردوستانه آگاه
شدند و عامل آنها را تیرباران کردند تا دیگران ببینند، عبرت بگیرند و در
آینده از کمک رسانی به یهودیان خودداری ورزند.
برخی از این انسان دوستان، کودکان یهودی را که والدین آنها به بازداشتگاههای
مرگ فرستاده شده بودند گرد می آوردند و به خانه خود می بردند و آنها را پنهان
می کردند و آذوقه در اختیارشان می گذاشتند. برخی دیگر شبکه هائی بوجود آورده
بودند تا کودکان یتیم یهودی را به کشورهای بیطرف بفرستند که از مرگ حتمی نجات
یابند. در آن ظلمتکده جهنمی، این یاری رسانی ها همانند بارقه امیدی بود که
نشان میداد بشریت نمرده و ارزش های والای انسانی بکلی نابود نشده است.
موارد این انسان دوستی بسیار زیاد است که نمونه هائی
از آنها را نقل می کنیم:
یک فرد لهستانی به نام «لئوپولد سوخا» (Leopold Socha) که در بخش فاضلاب در
شهرداری شهر «لووو» (Lvov)کار می کرد، 13 تن یهودی را در مجرای بلند فاضلاب
شهر مدت بیش از یک سال پنهان ساخت و زندگی آنان را تأمین می کرد.
«لئوپولد» و یکی از دوستانش برای این یهودیان نگون بخت آذوقه می آوردند و
همسران آن دو تن شستن لباسهای آنان را به عهده داشتند.
یک خانواده یونانی که در یکی از جزایر آن کشور می زیست 14 نفر از یهودیان
ایالت سالونیکی را نجات داد و آنان را در کوههای جنگلی پنهان کرد.
در هلند یک خانواده انسان دوست 49 نفر یهودی را در
مکان مخفی در خانه خود جای داد. پس از آنکه گشتاپو پدر خانواده را
بازداشت کرد، همسرش کار خود را ترک گفت تا بتواند همه اوقات خود را برای نجات
یهودیان صرف کند.
 |
|
والنبرگ دیپلمات انسان دوست و دلاور |
 |
|
اسکار شیندلر یکی از نجات دهندگان
یهودیان |
یک بانوی پزشک فرانسوی
که به علت مخالفت با نازی ها در آوریل 1942 به بارداشتگاه مرگ فرستاده شده
بود، از آنجا که در داخل بازداشتگاه نیز به درمان بیماران می پرداخت، دهها
نفر از دختران جوان را از فرستاده شدن به حمام های گاز خفه کننده نجات داد.
یک دیپلمات سوئدی به نام «رائول والنبرگ» (Raoul Wallenberg) که در سفارت
کشور خود در مجارستان خدمت می کرد به صدها نفر یهودی گذرنامه سوئدی داد تا
گشتاپو نتواند آنها را بازداشت کند (سوئد در سال های جنگ اعلام بیطرفی کرده
بود). بدینسان، شمار نامعلومی از یهودیان از مرگ نجات یافتند و به سوئد منتقل
شدند. «والنبرگ» تا آخرین روز جنگ در بوداپست (پایتخت
مجارستان) باقی ماند. ولی کوتاه زمانی پس از ورود ارتش سرخ، مقامات
شوروی او را برای بازجوئی دستگیر کردند و به مکان نامعلومی در روسیه فرستادند
که علیرغم گذشت بیش از نیم قرن، هنوز از سرنوشت او اطلاعی در دست نیست.
حتی ایرانیان فرهیخته ای وجود داشتند که در نجات یهودیان اروپا از چنگال
آلمان هیتلری نقش انسان دوستانه و قابل ستایشی ایفا کردند. (به بخش هفدهم
مراجعه فرمائید).
یکی از آلمانی های بشر دوست که چند صد یهودی را از مرگ حتمی نجات داد «اوسکار
شیندلر» (Oskar Schindler) نام داشت که فیلم «فهرست شیندلر» ماجرای زندگی او
را به روی پرده سینما آورد.
«شیندلر» یک عضو حزب نازی بود که پس از اشغال لهستان،
به شهر کراکو (Krakow) آمد تا در آنجا بتواند ثروت اندوزی کند. او
کارخانه ای را که در حال ورشکستگی بود به قیمت ارزان خریداری کرد و یهودیان
نگون بختی را که تشنه کار بودند، با مزدی بسیار اندک در آنجا به کار گرفت. «شیندلر»
پس از آنکه رنج و عذاب یهودیان و مظلومیت آنان را به چشم دید، دچار تحول روحی
شد و درصدد نجات کارگران خود برآمد. او بر شمار کارگران یهودی خود به تعدادی
بیش از حد افزود و با پرداخت رشوه به فرمانده آلمانی بازداشتگاه مرگ، آنها را
پیش خود نگاه داشت و سپس آنان را به یک اردوگاه کار اجباری منتقل ساخت که
اکثر افرادی که در فهرست این انتقال بودند از مرگ نجات یافتند. «شیندلر» بابت
این انسان دوستی مورد تجلیل قرار گرفت و پس از آنکه در سال 1974 درگذشت، در
اورشلیم به خاک سپرده شد.
آن چه به اختصار گفته شد، تنها ماجرای شمار اندکی از غیریهودیان اروپاست که
به ارزش های والای انسانی پای بند بوده و برای نجات یهودیان جان خود را به
خطر انداختند. انسان دوستان بسیار دیگری بودند که اقدامات بزرگ منشانه آنها
در این مختصر نمی گنجد.
موزه «ید و شم» در اورشلیم که اسناد و آثار جنایات نازیها در آنجا نگاهداری
میشود، بسیاری از این انسان دوستان را که هنوز زنده بودند به اسرائیل دعوت
کرد و به تجلیل از آنان پرداخت و نشان افتخار به آنها اهدا کرد.
|
