|
بخش نهم
«گتوها» (Ghetto محله یهودیان)
در ماههای اول اشغال لهستان توسط ارتش آلمان هیتلری، مأموران اس.اس. به آزار
یهودیان، مصادره اموال آنان، محروم ساختن یهودیان از حقوق شهروندی و انواع
تبعیض ها، ضرب و شتم آنان، تحقیر و توهین بسنده می کردند. ولی در طول زمان
این یهودآزاری به صورت منظم شکل گرفت و با گذشت یک سال از اشغال لهستان،
بازداشت یهودیان و متمرکز کردن آنان در یک محل خاص آغاز گردید. مأموران اس.اس.
یهودیان را معمولا به محله های بسیار فقیرنشین شهرها و شهرک ها، که فاقد هر
گونه وسائل رفاهی بودند منتقل می کردند و به غارت
اموال آنها می پرداختند.
ماموران آلمان به هر نقطه می رسیدند یهودیان را از خانه های بیرون میکردند و
در گتوها و یا بازداشتگاهها متمرکز می
ساختند تا در اولین فرصت آنان را به
اردوگاههای مرگ منتقل کنند
در بهار سال 1940 (چند ماه پس از آغاز جنگ جهانی دوم و
اشغال لهستان)، آلمانی ها برای نخستین بار در شهر لودج Lodz یک «گتو»
(محله یهودی نشین) نسبتا بزرگ برپا ساختند که کاملا در محاصره بود و هیچ
ارتباطی با جهان خارج نداشت. در پائیز همان سال گتوی بزرگتری در ورشو پایتخت
لهستان برپا گردید. آلمانی ها دور محله یهودی نشین دیوار بلندی برپا ساختند و
آن را از بخش های دیگر شهر جدا کردند و به یهودیان اجازه خروج و ورود داده
نمی شد.
با آنکه گتوی ورشو مساحت کمی داشت و از چند نیمه خیابان تشکیل شده بود،
آلمانی ها حدود نیم میلیون نفر از یهودیان پایتخت لهستان و دیگر شهرها را در
آنجا متمرکز کردند. زندگی در چنین محیط کوچک و پرجمعیت و فاقد امکانات
بهداشتی و رفاهی، تحمل ناپذیر بود. نبود آذوقه و خوراکی مزید بر علت شد و پس
از مدت کوتاهی بسیاری از افراد بیمار شدند و برخی دیگر از گرسنگی در خیابان
ها جان می دادند و مأموران ویژه هر روز با گاری دستی
دهها جسد را روی هم انباشته، برای دفن به گورستان می بردند.
یهودیان سالخورده و ناتوان، گرسنه و بی پناه
در کنار خیابان می نشستند و در انتظار سرنوشت بودند
همانگونه که پیشتر گفتیم، آلمانی ها از همان نخستین
ماههای آغاز جنگ، یهودیان در کشورهای اشغال شده را ناچار ساختند
بازوبند جهودی به آستین خود نصب کنند تا به آسانی شناخته شوند- و پس از مدتی
به جای آن «وصله یهودی» را رایج کردند که در واقع تقلیدی از دستور پاپهای
مسیحی و همچنین فرمان خلفای اسلامی در قرون وسطی بود که به این وسیله می
خواستند یهودی را از مسیحی و مسلمان مشخص سازند.
در اواخر سال 1939 از یهودیان لهستان خواسته شد وصله یهودی را در پشت لباس
خود نیز نصب کنند. در سپتامبر سال 1941 این دستور یهودیان همه سرزمین های
اشغال شده را شامل گردید و حتی کشورهائی نیز که توسط نازی ها اشغال نشده، ولی
فرمانبرداری از آنها را تعهد کرده بودند، آن را به اجرا گذاشتند.
برقراری وصله جهودی و متمرکز ساختن یهودیان در «گتوها» و مکان های محصور،
مقدمه ای برای اجرای توطئه بعدی، یعنی فرستادن یهودیان به بازداشتگاههای مرگ،
به هدف کشتن آنان بود.
به دستور اشغالگران آلمانی، در هر «گتو» یک واحد محلی مرکب از یهودیان برپا
گردید که مأموریت آن برقراری نظم و نظارت بر اجرای دستورات مأموران آلمانی
بود. افراد این واحدها می کوشیدند به برادران و خواهران نگون بخت خود کمک
برسانند. ولی مرگ و میر، گرسنگی، بیماری و مصیبت آنقدر گسترده بود که از دست
این افراد کاری برنمی آمد.
کودکان مظلوم در کنار خیابانها جان می
دادند و مردم گتو خود آنقدر بیچاره بودند که نمیتوانستند کمکی کنند
تعداد افرادی که در
خیابان ها جان می دادند و فریاد رسی نبود، آنقدر افزایش یافت که مأموران
امکان گردآوری و انتقال همه اجساد را نداشتند. دیدن پیکر بی جان افراد گرسنه
وبیمار در خیابان ها، به یک امر عادی مبدل شده بود.
با اینهمه، تلاشگران یهودی، در شرائط مرگبار «گتو» نیز کوشیدند امکاناتی برای
زندگی عادی افراد بوجود آورند. علیرغم همه محدویت ها و فشارها و خطرات، مدارس
یهودی، کودکستان ها، درمانگاهها، نوانخانه ها و سایر تشکیلات اجتماعی، در سخت
ترین شرائط به کار خود ادامه می دادند و حتی مخفیانه روزنامه و شب نامه منتشر
می کردند .
هدف آلمان هیتلری از متمرکز ساختن یهودیان در «گتوها»، نه تنها تحقیر و آزار
آنان و غارت اموال و اثاثیه شان بود، بلکه آنها می خواستند یهودیان از ادامه
کار و معیشت محروم شوند و رابطه آنان با دنیای خارج به کلی متوقف گردد، تا
بتوان آنها را آسان تر و در زمان کوتاه تری از میان برد.
آلمانها همچنین نمی خواستند که یهودیان به دیگر مردمان سرزمین های اشغال شده
بپیوندند و علیه ارتش آلمان هیتلری و مأموران اس.اس. به نبرد پارتیزانی
بپردازند.
پس از آنکه ارتش آلمان به اتحاد شوروی نیز حمله برد و بخشهای عظیمی از خاک
روسیه را به تصرف درآورد، در هر شهر و آبادی آن سرزمین نیز که مراکز یهودی
نشین وجود داشت، یهودیان به همین سرنوشت تلخ دچار شدند.
یهودیان گتو در بدترین شرائط می کوشیدند با
امکانات بسیار محدود به همیاری یکدیگر بشتابند |
